“Mizah Arabası” ile Bellekte Bir Yolculuk
Kırcaali Dostluk Günleri 2026’nın kapanış etkinliği, “Mizah Arabasıyla Anadolu’ya ve Geriye – Bulgaristan Göçmeni 28 Türk Karikatürist ve İllüstratör” başlığını taşıyan benzersiz bir gezici karikatür sergisi olacak. Sergi, 15 Temmuz saat 17:30’da Krıg Sanat Galerisi’nde açılacak. Sergide, Bulgaristan doğumlu veya Bulgaristan göçmeni ailelerden gelen 28 Türk karikatüristin eserleri yer alıyor. Etkinlik; Kırcaali Belediyesi, Krıg Sanat Hareketi ve Kırcaali Gençlik Merkezi ortaklığında gerçekleştiriliyor.
Sergi, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden bir ekip tarafından, Prof. Dr. Nurcan Özgür Baklacıoğlu ve Arş. Gör. Sinem Arslan ile Anadolu Karikatüristler Derneği’nden Necdet Yılmaz ve Halit Kurtulmuş-Aytoslu’nun iş birliğiyle bir yıl boyunca hazırlandı. Sergiye katılan karikatüristlerin kaleme aldığı Manifestoda şu ifadelere yer veriliyor:
“Bizler, insanların bavullarına sığdıramadıkları anıları gün yüzüne çıkaranlarız. Bir gecede aniden terk edilen evlerin, sokakların ve isimlerin sessizliğini bozmaya geliyoruz. 20. yüzyılda aileleriyle birlikte veya tek başlarına Bulgaristan’dan göç etmek zorunda kalan 28 karikatüristin eserlerini bir araya getiren sergimiz; zorunlu göçün ardından yaşanan acıları, özlemleri ve yeniden kurulan hayatları anlatıyor; bireysel anıları mizahın evrensel diliyle ortak bir belleğe dönüştürüyor. Ve belki de olgunluk tam olarak burada yatıyor: Tarihsel bir masumiyet arayışında değil, hiç yazılmamış olmasını tercih edeceğimiz sayfaları da dahil olmak üzere, tüm geçmişimizle birlikte yaşamaya hazır olmakta…”
Sergi, Kırcaali’ye gelmeden önce 5 Mayıs – 5 Temmuz tarihleri arasında Eskişehir’de konuk oldu ve burada medya tarafından “çağdaş sanatın son dönemdeki en dikkat çekici etkinliklerinden biri” olarak nitelendirildi; ardından 5 Temmuz – 13 Temmuz tarihleri arasında ise Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle Bursa’da sergilendi. Serginin Bulgaristan yolculuğu 15 Temmuz’da Kırcaali’den başlıyor.
Sanatçılar ve organizatörler arasında, 1970 yılında Kırcaali’nin Boyno köyünde doğan Türk sanatçı ve karikatürist Halit Kurtulmuş-Aytoslu da yer alıyor. 1989 yılında Sliven Uygulamalı Sanatlar Okulu Tekstil Sanatı Bölümü’nden mezun olan sanatçı, 1991 yılından beri Bursa’da yaşıyor ve çalışıyor. Uluslararası karikatür yarışmalarından çok sayıda ödülü bulunuyor.
Sergideki sanatçılardan birkaç tanesi daha Kırcaali ve bölgesindendir. Bunlar arasında, Kırcaalililerin çok sevdiği, dünya çapında üne sahip ve Krıg Sanat Hareketi’nin 2016 yılı “Çok Kültürlü İnsan” ödülünün sahibi olan merhum sanatçı Burhanettin Ardagil (1943-2021) yer alıyor. Kırcaali kökenli diğer isimler ise şunlardır:
– Bugün İstanbul’da yaşayan ve çalışan Ayhan Hayrula;
– Annesi hâlâ Kırcaali’de yaşayan, İstanbul’dan genç ve sıkça ödül alan sanatçı Mustafa Yılmaz;
– 1968 yılında İzmir’de Kırcaali kökenli bir ailede doğan, karikatürleri, illüstrasyonları ve çizgi romanları sık sık bölgesel ve ulusal dergi ile gazetelerde yayımlanan ve bugün İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü’nde illüstrasyon ve yaratıcı çizim dersleri veren Mümin Durmaz;
– Anadolu Karikatüristler Derneği’nin aktif bir üyesi olan İstanbul’dan illüstratör ve sanatçı Orhan Terzioğlu (1962-2025);
– Türk fotoğrafçılığı ve karikatürünün unutulmaz isimlerinden, Kırcaali doğumlu Ahmet Esmer (1934-2024). 1950 yılında ailesiyle birlikte Balıkesir’e göç eden Esmer, geride Balıkesir’in kültürel mirasının bir parçası olan 71 yıllık devasa bir fotoğraf arşivi bırakmıştır. Eserlerinin büyük bir kısmı dijitalleştirilmiştir.
Sergide yer alan ve Bulgaristan’ın anısını biyografilerinde, kalplerinde ve eserlerinde taşımaya devam eden diğer sanatçıların yolculuğu da işte böyledir.
Kaynak: Kırcaali Haber